Алуу булагы Көлөм 1, № 1, 2025
Барактар 11 -19
Кабыл алынган убакыт 14.08.2025
Түзөтүлгөн 10.11.2025
Кабыл алынган 12.12.2025
Алуу булагы Көлөм 1, № 1, 2025
Барактар 11 -19
Аннотация
Бул изилдөөнүн максаты – Кыргыз Республикасындагы Ош мамлекеттик университети жана Ош эл аралык медициналык университеттеринде окуган индиялык студенттер арасында заара чыгаруучу жолдордун инфекцияларынын (ЗЧЖИ) таралышын жана аны аныктоочу факторлорду изилдөө, ошондой эле алардын медициналык жардамга кайрылуу жүрүм-турумун баалоо. 2025-жылдын март айында 178 студент (орточо жашы 20,9 жаш) катышкан кесилиштик (cross-sectional) изилдөө жүргүзүлдү. Сурамжылоо эки медициналык университеттин беш окуу жылындагы студенттер арасында онлайн түрүндө анонимдүү анкета аркылуу жүргүзүлдү. Анкетада демографиялык маалыматтар, белгилер (симптомдор), күнүмдүк суу ичүү көлөмү, даараткананын тазалыгына канааттануу деңгээли, заараны кармоо адаты жана өз алдынча билдирилген ЗЧЖИ диагнозу тууралуу суроолор камтылган. Катышуучулардын 20,79 % мурда заара чыгаруучу жолдордун инфекциясына чалдыкканын билдиришкен. Даараткананын тазалыгына нааразы болгон студенттерде инфекцияга чалдыгуу ыктымалдыгы кыйла жогору экени аныкталды. Эң кеңири таралган белгилер – заара кылуу учурунда ачышуусу жана ооруусу (33,15 %), заара кылууга тез-тез муктаж болуу (31,46 %) жана зааранын аз өлчөмдө бөлүнүшү (31,46 %) болду. Көптөгөн студенттер белгилер менен өз алдынча күрөшүшкөн: 54,49 % аларды этибарга алышкан эмес, ал эми 38,20 % өз алдынча дарыланууга аракет кылышкан. Болгону 2,81 % гана Кыргызстандагы ооруканаларга кайрылышкан. Изилдөөнүн жыйынтыгында көпчүлүк студенттер ЗЧЖИ белгилерин билгени менен, аларды алдын алуу жана туура дарылануу иш-чаралары жетишсиз экени аныкталды. Даараткананын начар гигиеналык абалы инфекциянын пайда болуу коркунучун жогорулатат, ал эми өз алдынча дарылануу жана белгилерди көз жаздымда калтыруу терс натыйжаларга алып келиши мүмкүн. Гигиеналык шарттарды жакшыртуу, жетиштүү суу ичүү жана өз убагында дарыгерге кайрылуу боюнча маалымдуулукту арттыруу, ошондой эле өз алдынча дарыланууну азайтуу студенттер арасында инфекциялардын деңгээлин олуттуу түрдө төмөндөтө алат. Алынган жыйынтыктар максаттуу алдын алуу программаларын иштеп чыгуу, санитардык-гигиеналык шарттарды жакшыртуу жана студенттер жамаатынын ичинде заара чыгаруу жолдорунун инфекцияларын эрте аныктоо жана алдын алуу боюнча чаралардын натыйжалуулугун жогорулатуу үчүн колдонулушу мүмкүн
Негизги сөздөр:
коркунуч факторлору, санитардык жайлардын гигиенасы, заараны кармалышы, өз алдынча дарылануу, медициналык окуу жайлардын студенттери