Макала

Кабыл алынган убакыт 29.12.2025

Түзөтүлгөн 30.03.2026

Кабыл алынган 05.06.2026

Алуу булагы Көлөм 2, № 2, 2026

Барактар 32 -42

Chaulagain, D. (2026). Surgical treatment of lumbar prolapsed intervertebral disc (PIVD): A comprehensive review comparing conventional microdiscectomy versus endoscopic discectomy – emphasis on recurrence rates. Journal of Human Biology and Clinical Medicine, 2(2), 32-42. https://doi.org/10.63621/jhbcm/2.2026.32

Бел омуртка аралык диск грыжасын хирургиялык жол менен дарылоо: салттуу микродискэктомияны жана эндоскопиялык дискэктомияны салыштыруу, кайталануу көрсөткүчүнө басым жасоо менен комплекстүү сереп

Дипак Чаухлагин

Бел омуртка аралык диск хирургиясы кеңири таралган процедура бойдон калууда. Ошо эле учурда, салттуу микродискэктомия менен минималдуу инвазивдүү тери аркылуу эндоскопиялык бел дискэктомиясынын ортосундагы узак мөөнөттүү натыйжалар жана кайталануу көрсөткүчтөрүндөгү айырмачылыктар боюнча, айрыкча операциядан кийинки биринчи жылдан кийин белгисиздик сакталууда. Бул системалуу серептин максаты – бел дискинин пролапсын дарылоодо микродискэктомиянын жана тери аркылуу эндоскопиялык бел дискэктомиясынын клиникалык натыйжалуулугун, периоперативдик мүнөздөмөлөрүн жана убакытка көз каранды кайталануу көрсөткүчтөрүн салыштыруу жана кайталанууга таасир этүүчү негизги пациентке жана процедурага байланыштуу факторлорду аныктоо болуп саналат. PRISMA 2020 көрсөтмөлөрүнө ылайык, 2000- жана 2026-жылдар аралыгында жарыяланган изилдөөлөр боюнча системалуу изилдөө жүргүзүлдү, анын ичинде рандомизацияланган көзөмөлдөнгөн сыноолор, когорттук изилдөөлөр жана 12 айлык минималдуу байкоо жүргүзүү менен мета-анализдер камтылган. Микродискэктомия да, тери аркылуу эндоскопиялык бел дискэктомиясы да салыштырмалуу узак мөөнөттүү клиникалык натыйжаларды берери аныкталды, көпчүлүк изилдөөлөрдө ооруну олуттуу түрдө басаңдатат жана функционалдык калыбына келүүнүн жогорку көрсөткүчтөрү 85 % дан ашат. Эндоскопиялык ыкмалар периоперативдик пайдаларды, анын ичинде кан жоготууну азайтуу, ооруканада жатуунун кыскарышы жана жумушка тезирээк кайтып келүүнү көрсөттү, бирок бул узак мөөнөттүү кайталануу көрсөткүчтөрүндөгү олуттуу айырмачылыктарды билдирбейт. 1, 3 жана 5 жылдык байкоо жүргүзүүдө ыкмалардын кайталануу көрсөткүчтөрү окшош экени көрсөтүлдү, адатта 3 % дан 12 % га чейин, статистикалык жактан маанилүү айырмачылыктар жок. Жаш курак, дене салмагынын индексинин жогору болушу, тамеки чегүү, фиброздук шакекченин чоң кемчиликтери жана физикалык жактан оор жумуш сыяктуу бейтапка байланыштуу факторлор хирургиялык ыкмаларга караганда кайталануунун күчтүү божомолдоочу факторлору катары аныкталды. Эндоскопиялык процедуралар үчүн да үйрөнүү ийри сызыгынын таасири байкалды, хирургдун тажрыйбасы жогорулаган сайын натыйжалар жакшырды. Бул жыйынтыктар хирургиялык чечимдерди кабыл алууда бейтаптын мүнөздөмөлөрү жана хирургиялык тажрыйбасы кайталануу жөнүндө кооптонуулардан жогору турушу керек деген тыянакты тастыктайт, ошону менен жүлүн хирургиясында жана саламаттыкты сактоону пландаштырууда далилдерге негизделген, жекече мамилени жайылтат

жүлүндүн декомпрессиясы; минималдуу инвазивдүү омуртка хирургиясы; хирургиялык натыйжалар; кайталануу көрсөткүчү; тери аркылуу эндоскопиялык бел дискэктомиясы; нерв тамырларын кысылышы
  1. Barber SM, Nakhla J, Konakondla S, Fridley JS, Oyelese AA, Gokaslan ZL, et al. Outcomes of endoscopic discectomy compared with open microdiscectomy and tubular microdiscectomy for lumbar disc herniations: A meta-analysis. J Neurosurg Spine. 2019;31(6):802–13. DOI: 10.3171/2019.6.SPINE19532
  2. Muthu S, Ramakrishnan E, Chellamuthu G. Is endoscopic discectomy the next gold standard in the management of lumbar disc disease? Systematic review and superiority analysis. Global Spine J. 2021;11(8):1305–18. DOI: 10.1177/2192568220948814
  3. Meyer G, Lonnemann ME, Maus TP, Morris JM. Percutaneous endoscopic lumbar discectomy versus microdiscectomy for the treatment of lumbar disc herniation: Pain, disability, and complication rate – a randomized clinical trial. World Neurosurg. 2020;134:1026–34. DOI: 10.14444/7010
  4. Bai X, Lian L, Du J, Zhang H, Jiang M, Zhang H, et al. Percutaneous endoscopic lumbar discectomy compared with other surgeries for lumbar disc herniation: A meta-analysis. Medicine. 2021;100(13):e25241. DOI: 10.1097/MD.0000000000024747
  5. Ruan W, Feng F, Liu Z, et al. Comparison of percutaneous endoscopic lumbar discectomy versus open lumbar microdiscectomy for lumbar disc herniation: A meta-analysis. Int J Surg. 2016;31:86–92. DOI: 10.1016/j.ijsu.2016.05.043
  6. Yang X, Zhang S, Su J, Guo S, Yakubu I, Kai Z, et al. Comparison of clinical and radiographic outcomes between transforaminal endoscopic lumbar discectomy and microdiscectomy: A follow-up exceeding 5 years. Neurospine. 2024;21(1):303-13. DOI: 10.14245/ns.2347026.513
  7. Ahn Y, Lee SG, Son S, Keum HJ. Transforaminal endoscopic lumbar discectomy versus open lumbar microdiscectomy: A comparative cohort study with a 5-year follow-up. Pain Physician. 2019;22(3):295–304. DOI: 10.36076/ppj/2019.22.295
  8. Li T, Li Y, Zhang D, Jiang Q, Ding Y. Percutaneous endoscopic lumbar discectomy versus open fenestration discectomy for treating lumbar disc herniation: A retrospective propensity score-matched study with more than 5 years of follow-up. J Orthop Surg Res. 2024;19:452. DOI: 10.1186/s13018-024-05239-0
  9. Patel T, Kumar A, Verma R, Daneshpazhouh M, Al Nahar O, El Serafy A, et al. Comparative effectiveness of minimally invasive endoscopic discectomy versus conventional surgical techniques for lumbar disc herniation. Ann Med Surg (Lond). 2025;87(10):6661–74. DOI: 10.3171/2024.9.SPINE241005
  10. Ruetten S, Komp M, Merk H, Godolias G. Full-endoscopic interlaminar and transforaminal lumbar discectomy versus conventional microsurgical technique: A prospective, randomized, controlled study. Spine. 2008;33(9):931–39. DOI: 10.1097/BRS.0b013e31816c8af7
  11. Caspar W. A new surgical procedure for lumbar disc herniation causing less tissue damage through a microsurgical approach. Adv Neurosurg. 1977;4:74–80. DOI: 10.1007/978-3-642-66578-3_15
  12. Overdevest GM, Peul WC, Brand R, et al. Tubular discectomy versus conventional microdiscectomy for the treatment of lumbar disc herniation: Long-term results of a randomised controlled trial. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2017;88(12):1008–16. DOI: 10.1136/jnnp-2016-315306
  13. Arts MP, Brand R, van den Akker ME, Koes BW, Bartels RHMA, Peul QC, et al. Tubular diskectomy vs conventional microdiskectomy for sciatica: A randomized controlled trial. JAMA. 2009;302(2):149–58. DOI: 10.1001/jama.2009.996
  14. Fakouri B, Nnadi C, Mesbahi S, et al. Factors influencing reoperation after lumbar disc surgery. J Spinal Disord. 2009;22(8):574–8.
  15. Peul WC, van Houwelingen HC, van den Hout WB, van den Hout WB, Brand R, Eekho JAH, et al. Surgery versus prolonged conservative treatment for sciatica. N Engl J Med. 2007;356(22):2245–56. DOI: 10.1056/NEJMoa064039
  16. Ruetten S, Komp M, Merk H, Godolias G. Recurrences after percutaneous endoscopic operations on the lumbar spine. J Spinal Disord Tech. 2009;22(7):504–9. DOI: 10.1097/BSD.0b013e31817bd3f6
  17. Yeung AT, Tsou PM. Posterolateral endoscopic excision for lumbar disc herniation: Surgical technique, outcome, and complications in 307 consecutive cases. Spine. 2002;27(7):722–31. DOI: 10.1097/00007632-200204010-00009
  18. Kambin P, Sampson S. Posterolateral percutaneous suction-excision of herniated lumbar intervertebral discs. Clin Orthop Relat Res. 1986;207:37–43. DOI: 10.1097/00003086-198606000-00008
  19. Hermantin FU, Peters T, Quartararo L, Kambin P. A prospective, randomized study comparing the results of open discectomy with those of video-assisted arthroscopic microdiscectomy. J Bone Joint Surg Am. 1999;81(7):958–65. DOI: 10.2106/00004623-199907000-00008
  20. Pan Z, Ha Y, Yi S, Cao K. Efficacy of transforaminal endoscopic spine system (TESSYS) technique in treating lumbar disc herniation. Med Sci Monit. 2016;22:530–9. DOI: 10.12659/MSM.895407
  21. Choi G, Lee SH, Lokhande P, Kong BJ, Shim CS, Jung B, et al. Percutaneous endoscopic approach for highly migrated intracanal disc herniations by foraminoplastic technique using rigid working channel endoscope. Spine. 2008;33(15):E508–15. DOI: 10.1097/BRS.0b013e31817bfa1a
  22. Kim CH, Chung CK, Woo JW. Surgical outcome of percutaneous endoscopic interlaminar lumbar discectomy for highly migrated disc herniation. J Spinal Disord Tech. 2012;25(5):E113–20. DOI: 10.1097/BSD.0b013e31825bd111
  23. Gibson JNA, Waddell G. Surgical interventions for lumbar disc prolapse: Updated Cochrane Review. Spine. 2007;32(16):1735–47. DOI: 10.1097/BRS.0b013e3180bc2431
  24. Kapetanakis S, Gkantsinikoudis N, Chaniotakis C, Theodosiadis P, Papathanasiou J, Giatroudakis K. Health-related quality of life after percutaneous transforaminal endoscopic discectomy for lumbar disc herniation. J Orthop Surg. 2017;25(3):2309499017739746. DOI: 10.1177/2309499017739746
  25. Sinkemani A, Hong X, Gao ZX, Zhuang S-Y, Jiang Z-L, Zhang S-D, et al. Outcomes of microendoscopic discectomy and percutaneous transforaminal endoscopic discectomy for the treatment of lumbar disc herniation. Asian Spine J. 2015;9(6):833–40. DOI: 10.4184/asj.2015.9.6.833
  26. Xiao Y, Yin G, Cheng J, et al. Meta-analysis of percutaneous transforaminal endoscopic discectomy versus conventional open lumbar discectomy for lumbar disc herniation. Int J Surg. 2020;76:136–143. DOI: 10.1016/j.ijsu.2020.02.031
  27. Gadjradj PS, Harhangi BS, Amelink J, van Susante, J, Kamper, S, van Tulder M, et al. Percutaneous transforaminal endoscopic discectomy versus open microdiscectomy for lumbar disc herniation: A systematic review and meta-analysis. Spine. 2021;46(8):538–49. DOI: 10.1097/BRS.0000000000003843
  28. Zheng C, Wu F, Cai L. Transforaminal percutaneous endoscopic discectomy versus microdiscectomy in treatment of lumbar disc herniation. J Coll Physicians Surg Pak. 2016;26(1):42–6.
  29. Chen Z, Zhang L, Dong J, Xie P, Liu B, Wanget Q, et al. Percutaneous transforaminal endoscopic discectomy compared with microendoscopic discectomy for lumbar disc herniation: 1-year results of an ongoing randomized controlled trial. J Neurosurg Spine. 2018;28(3):300–10. DOI: 10.3171/2017.7.SPINE161359
  30. Wang H, Huang B, Li C, Zhang Z, Wang J, Zheng W. et al. Learning curve for percutaneous endoscopic lumbar discectomy depending on the surgeon’s training level. Int Orthop. 2013;37(8):1517–22. DOI: 10.1007/s00209-013-1277-4
  31. Jasper GP, Francisco GM, Bernstein AJ. Clinical evaluations of renovated and introduced surgical techniques related to percutaneous endoscopic lumbar discectomy. World Neurosurg. 2015;83(1):35–9. DOI: 10.1016/j.wneu.2014.08.006.
  32. McGirt MJ, Eustis C, Glassman SD, Surisetti BK, Sharma D, Kamble N, et al. Annular repair device reduces reherniation and hospital readmission after single-level lumbar discectomy. World Neurosurg. 2022;157:e366–72. DOI: 10.1016/j.wneu.2021.10.093
  33. Lequin MB, Barth M, Thomé C, Bouma GJ. Primary limited lumbar discectomy with an annulus closure device: One-year clinical and radiological results of a German multicenter trial. Biomed Res Int. 2012;2012:516271. DOI: 10.1155/2012/516271
  34. Schröder ML, de Wispelaere MP, Staartjes VE. Are sex and age associated with lumbar disc herniation and its operative outcomes? Insights from the Amsterdam Spine Registry. Spine J. 2020;20(1):31–8. DOI: 10.1016/j.spinee.2019.08.010
  35. Thomé C, Kuršumovic A, Klassen PD, Bouma GJ, Bostelmann R, Martens F. et al. Effectiveness of an annular closure device to prevent recurrent lumbar disc herniation: A secondary analysis with 5 years of follow-up. JAMA Netw Open. 2021;4(12):e2136809. DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2021.36809
  36. Linek P, Saulicz E, Kuszewski M, Wolny T. Ultrasound assessment of the abdominal muscles at rest and during the ASLR test among adolescents with scoliosis. Clinical Spine Surgery. 2017;30(4):181‒6. DOI: 10.1097/BSD.0000000000000055
  37. Shi R, Wang F, Hong X, Wang YT, Bao JP, Liu L, et al. Comparison of percutaneous endoscopic lumbar discectomy versus microendoscopic discectomy for the treatment of lumbar disc herniation: a meta-analysis. Int Orthop. 2019;43(4):923-37. DOI: 10.1007/s00264-018-4253-8
  38. Huang W, Han Z, Liu J, Lili Y, Xiuchun Y, Lili Y, Xiuchun Y. Risk factors for recurrent lumbar disc herniation: A systematic review and meta-analysis. Medicine. 2016;95(2):e2378. DOI: 10.1097/MD.0000000000002378
  39. Ahn Y, Lee SG, Son S, Keum HJ. Transforaminal endoscopic lumbar discectomy versus open lumbar microdiscectomy: A comparative cohort study with a 5-year follow-up. Pain Physician. 2019;22(3):295–304. DOI: 10.36076/ppj/2019.22.295
  40. Yao Y, Liu H, Zhang H, Wang H, Zhang Z, Zheng Y, Tang Y, Zhou Y. Risk factors for the recurrent herniation after microendoscopic discectomy. World Neurosurg. 2016;95:451–55. DOI: 10.1016/j.wneu.2016.08.071
  41. Li T, Li Y, Zhang D, Jiang Q, Ding Y. Percutaneous endoscopic lumbar discectomy versus open fenestration discectomy for treating lumbar disc herniation: A retrospective propensity score-matched study with more than 5 years of follow-up. J Orthop Surg Res. 2024;19:452. DOI: 10.1186/s13018-024-05239-0
  42. Foley KT, Smith MM. Microendoscopic discectomy. Tech Neurosurg. 1997;3(4):301–7.