Макала

Кабыл алынган убакыт 06.02.2026

Түзөтүлгөн 01.05.2026

Кабыл алынган 05.06.2026

Алуу булагы Көлөм 2, № 2, 2026

Барактар 8 -19

Abirova, R., & Eshiev, A. (2026). Quantitative assessment of regional variability in mandibular bone density based on cone-beam computed tomography data. Journal of Human Biology and Clinical Medicine, 2(2), 8-19. https://doi.org/10.63621/jhbcm/2.2026.08

Конус нурлуу компьютердик томографияны колдонуу менен астыңкы жаак сөөгүнүн ар кандай аймактарындагы тыгыздыгынын өзгөрмөлүүлүгүн баалоо

Рахат Абирова, Абдыракман Ешиев

Конус нурлуу компьютердик томография кеңири колдонулганына карабастан, кортикалдык жана трабекулярдык сөөктүн тыгыздыгынын аймактык айырмачылыктары азырынча аз изилденген. Бул изилдөөнүн максаты – астыңкы жаактын ар кайсы аймактарындагы сөөктүн тыгыздыгын баалоо жана имплантатты орнотуудан мурун сөөктү чоңойтууну талап кылган шарттарды аныктоо болуп саналат. Методологияга конус нурлуу компьютердик томографиянын маалыматтарын талдоо, астыңкы жаактын алдыңкы, премолярдык жана азуу тиштеринин аймактарындагы сөөктүн тыгыздыгын өлчөө киргизилген. Сөөктүн максималдуу тыгыздыгы астыңкы жаактын алдыңкы бөлүгүндө байкалып, контролдук топто орточо эсеп менен 944,9 ± 207 HU жана тишсиз бейтаптарда (адентия) 910,2 ± 198 HU түзгөн (p>0,05). Премолярдык аймакта тыгыздык тишсиз бейтаптарда 643,8±162 HU чейин төмөндөгөн, ал эми тиши сакталган бейтаптарда бул көрсөткүч 826,4 ± 175 HU болгон (p < 0,05). Тыгыздыктын эң байкаларлык төмөндөшү азуу тиштери бар бейтаптарда байкалган: тишсиз бейтаптарда бул көрсөткүч 512,5 ± 148 HU түзгөн, ал эми контролдук топто 789,7 ± 160 HU (p < 0,01) болгон. Алынган жыйынтыктар менен кошо жаак сөөгүнүн дисталдык бөлүгүнүн тыгыздыгынын төмөндөшү кортикалдык катмардын мүнөздөмөлөрүнүн начарлашы менен коштолорун, бул имплантаттардын баштапкы туруктуулугун төмөндөтүшү мүмкүн экенин көрсөттү. Астыңкы жаак сөөгүнүн тыгыздыгындагы аныкталган аймактык айырмачылыктарды импланттардын өлчөмдөрүн тандоодо жана сөөктү чоңойтуу (аугментация) көлөмүн пландаштырууда, айрыкча узак мөөнөттүү адентия менен ооруган бейтаптарда эске алуу керек. Алынган маалыматтар имплантация тактикасын тандоо, сөөктү чоңойтуу зарылдыгын аныктоо жана хирургиялык дарылоонун алдын ала айтуу мүмкүнчүлүгүн жакшыртуу үчүн маанилүү болуп саналат

астыңкы жаак сөөгү; сөөктүн минералдык тыгыздыгы; морфометрикалык көрсөткүчтөр; альвеолярдык өсүндүсү; сөөк тканынын регенерациясы
  1. Park CS, Kang SR, Kim JE, Huh KH, Lee SS, Heo MS, et al. Validation of bone mineral density measurement using quantitative CBCT image based on deep learning. Sci Rep. 2023;13:11921. DOI: 10.1038/s41598-023-38943-8
  2. Avila-Ortiz G, Elangovan S, Kramer KW, Blanchette D, Dawson DV. Effect of alveolar ridge preservation after tooth extraction: A systematic review and meta-analysis. J Dent Res. 2014;93(10):950–8. DOI: 10.1177/0022034514541127
  3. Yildirim O, Eberlikose H, Gulen O. Morphological and cortical bone assessment of the edentulous posterior mandible using CBCT implications for implant planning and mandibular cortical index evaluation. BMC Oral Health. 2025;25(1):1893. DOI: 10.1186/s12903-025-06951-x
  4. Lorenz J, Ghanaati S, Aleksic Z, Milinkovic I, Lazic Z, Magić M, et al. Horizontal guided bone regeneration of the posterior mandible to allow implant placement: 1-year prospective study results. Clin Oral Impl Res. 2024:36(1):100–16. DOI: 10.1111/clr.14363
  5. Starch-Jensen T, Vitenson J, Deluiz D, Østergaard KB, Tinoco EMB. Lateral alveolar ridge augmentation with autogenous tooth block graft compared with autogenous bone block graft: A systematic review. J Oral Maxillofac Res. 2022;13(1):e1. DOI: 10.5037/jomr.2022.13101
  6. Suthakar P, Gupta A, Chansoria H, Soni M, Pandey S, Patil M. Revolutionizing implant success: CBCT-guided mandibular ridge resorption assessment with genial tubercle as a key reference. J Pharm Bioallied Sci. 2025;17(2):1949–51. DOI: 10.4103/jpbs.jpbs_1663_24
  7. Proceedings of the 21st All-Russian Dental Forum, February 12-14, 2024, Moscow, Russia. Russ J Stomatol. 2024;17(2):35–75. DOI: 10.17116/rosstomat20241702135
  8. Eshiev AM, Abirova RE. Evaluation of bone tissue biotypes in the area of ​​chewing teeth of the upper jaw in men and women of different age groups using cone beam computed tomography. Sci Rev Med Sci. 2025;6:5–11. DOI: 10.17513/srms.1460
  9. Eshiev AM, Israilov BA. Modified methods for the treatment of chronic periodontitis. Int J Hum Nat Sci. 2025;11–2:306–13. DOI: 10.24412/2500-1000-2025-11-2-306-313
  10. Abdymechinova AK, Bazarbekov MM, Avazali uulu M, Bakasov AT, Toktobaeva GA, Fayzullaeva AM, et al. Results of treatment of traumatic brain injury and its complications. Eur Asian Health J. 2020:12(4):21–9.
  11. Johansson B. Bone grafts and dental implants in the reconstruction of the severely atrophied, edentulous maxilla [Doctoral dissertation]. Uppsala: Uppsala University; 2001.
  12. The Declaration of Helsinki. 2013 [cited 2026 February 18]. Available from: https://www.wma.net/what-we-do/medical-ethics/declaration-of-helsinki/
  13. Materials of the 22nd All-Russian Dental Forum 2025, Moscow, Russia. Russ J Stomatol. 2025;18(3):88–144. DOI: 10.17116/rosstomat20251803188
  14. Tsitsiashvili AM, Panin AM, Lepilin AV, Chuvilkin VI, Akhmedov GD. Implant surgery in partially edentulous patients with alveolar bone deficiency. Stomatologiia. 2019;98(1):30–3. DOI: 10.17116/stomat20199801130
  15. Esposito M, Grusovin MG, Felice P, Karatzopoulos G, Worthington HV, Coulthard P. The efficacy of horizontal and vertical bone augmentation procedures for dental implants – a Cochrane systematic review. Eur J Oral Implantol. 2009;2(3):167–84.
  16. Kim YH, Shin JY, Lee A, Park S, Han SS, Hwang HJ. Automated cortical thickness measurement of the mandibular condyle head on CBCT images using a deep learning method. Sci Rep. 2021;11(1):14852. DOI: 10.1038/s41598-021-94362-7
  17. Harikrishnan R, Subhashree R, Ganesh SB, Ashok V. Relation between bone density and primary stability in the posterior mandibular region in patients undergoing dental implant treatment: A retrospective study. J Long Term Eff Med Implants. 2021;31(2):71–9. DOI: 10.1615/jlongtermeffmedimplants.2021035972
  18. Lyu M, Xu D, Zhang X, Yuan Q. Maxillary sinus floor augmentation: A review of current evidence on anatomical factors and a decision tree. Int J Oral Sci. 2023;15(1):41. DOI: 10.1038/s41368-023-00248-x
  19. Eguren M, Holguin A, Diaz K, Vidalon J, Linan C, Pacheco-Pereira C, et al. Can gray values be converted to Hounsfield units? A systematic review. Dentomaxillofac Radiol. 2022;51(1):20210140. DOI: 10.1259/dmfr.20210140
  20. Arvind TRP, Jain RK, Nagi R, Tiwari A. Evaluation of alveolar bone microstructure around impacted maxillary canines using fractal analysis in Dravidian population: A retrospective CBCT study. J Contemp Dent Pract. 2022;23(6):593–600.
  21. Hassan NA, Al-radha ASD. CBCT Evaluation of quality and quantity of bones for immediate implant treatment planning in central incisor area in relation to arch form. Sci World J. 2023;8863318. DOI: 10.1155/2023/8863318
  22. Agrawal MS, Nambiar SS, Agrawal J, Shetti SS, Fulari SA. A comparative evaluation of bone density surrounding buccally and palatally impacted canines utilizing fractal analysis: A Retrospective Cone-Beam Computed Tomography (CBCT) study. Cureus. 2025;17(4):e82761. DOI: 10.7759/cureus.82761
  23. Choi YJ, Jun SH, Song YD, Chang MW, Kwon JJ. CT scanning and dental implant. In: CT scanning – techniques and applications. London: InTech; 2011. P. 229–50. DOI: 10.5772/19250